Mustafa Kemal Atatürk

Article in other languages:

Mustafá Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk

29 d'otubre de 1923 – 10 de nobiembre de 1938
Prezedito por Creyazión d'o cargo
Suzedito por İsmet İnönü‎

3 de mayo de 1920 – 24 de chinero de 1921
Prezedito por Creyazión d'o cargo
Suzedito por Fevzi Çakmak
Naximiento 12 de marzo de 1881
Ottoman Flag.svg Salonica, (Imperio Otomán, autualment Grezia)
Muerte 10 de nobiembre de 1938
Flag of Turkey.svg Estambul, Turquía
Partito Partito Republicán d'o Pueblo
Conyuche Latife Uşaklıgil (1923-1925)
Profesión Melitar
Relichión Musulmana

Mustafá Kemal Atatürk, naxito de Salonica (Imperio Otomán, autualment Grezia) o 12 de marzo de 1881 y muerto en Estambul (Turquía) o 10 de nobiembre de 1938, estió un melitar y politico turco, fundador e primer president d'a Turquía laica dende o 29 d'otubre de 1923 dica la suya muerte. Antiparte, tamién estió o primer d'os primers menistros d'o país, dende o 3 de mayo de 1920 dica o 24 de chinero de 1921. No azeutó o tratato de Sèvres e dende a suya base en o zentro d'Anatolia consiguió fer frente á las potenzias aliatas benzedoras d'a Primera Guerra Mundial e Armenia e creyar e asegurar as mugas d'o estato turco, que dimpués fazió laico e l'ozidentalizó.

Contenius

As suyas primeras añadas

Mustafa, que iste yera o suyo nombre seguntes o sistema onomastico turco, nazió en a ziudat de Tesalonica, á o canto d'a mar Echeya que en ixas embueltas feba parte d'o Imperio Otomán con o nombre de Selânik, fillo d'Ali Rıza Efendi, un funzionario turco d'aduanas, que morió cuan Mustafa yera encara un nin, y de Zubeida Hanım.

O choben Mustafa estudeyó en a escuela en Salonica de Semsi Efendi, un pedagogo propietario d'una escuela pribata que aplicaba metodos ozidentals ta educar á os suyos alumnos, encara que albandonó a escuela luego d'a muerte d'o suyo pai, ta bibir con o suyo tío en o campo, rezibindo educazión d'a suya mai y d'o suyo tío, dica que se dezidió que bibiee coa suya tía en Slonica, á on continó os suyos estudeyos.

Dentró en una Academia melitar en a ziudat de Monastir (güé Bitola, en a Republica de Mazedonia) en 1895, á on bibió o periodo d'as luitas con os griecos.

Carrera melitar: Guerra italo-turca y Primera Guerra Mundial

Combenzito que o exerzito eba de mantener-se fuera d'a politica no partizipó en o mobimiento d'os Chobens Turcos. En 1911 se distinguió como ofizial en Tripolitania en a Guerra Italo-turca. En 1915, en a Primera Guerra Mundial, tenió esito en o frent d'os Dardanelos cuentra os Aliatos ozidentals e dimpués en 1916 en Anatolia oriental cuentra o Exerzito ruso, on fue aszendito a cheneral.

A resistenzia cuentra os Aliatos

En 1919, en rematar a guerra, yera encargato d'organizar a desmobilizazión en Anatolia oriental, pero presentó a suya dimisión en o exerzito e se posó en a cabeza d'un mobimiento que elaboró o dito "Pauto Nazional". En ixe pacto a defensa d'a integridat d'o territorio turco yera un punto esenzial.

Os nazionalistas ganoron as elezions e un nuebo parlamento reunito en Estambul aduotó o Pauto Nazional en chinero de 1920. Sin d'embargo una nueba mortalera d'armenios en o sureste d'Anatolia estió enchaquia pa que os Aliatos interbenisen, ocupasen a capital e disolbesen o Parlamento turco. O mobimiento nazionalista se recomposó en Anatolia. En a Grant Asambleya Nazional reunita en Ankara Mustafá Kemal consiguió combenzer que esta asambleya representaba á la nazión. Os nazionalistas denunzioron o tratato de Sèvres pero pa conseguir as mugas que reclamaba o Pauto Nazional eban de luitar en tres frents, á l'este cuentra os armenios, á lo sureste cuentra os franzeses que ocupaban Zilizia, á l'ueste cuentra os griegos.

En abril de 1920 Mustafa Kemal encomenzó negoziazions con os sobieticos, que conduzioron á la firma d'o tratato de Kars por o que os turcos recuperoron zonas que o Imperio Ruso eba conquiesto a os otomans como as rechions de Kars e Ardahan, pero no pas Batum, e tamién consiguioron o destrito d'Igdir, (á lo norte d'o Mont Ararat), que Persia eba zedito á o Imperio Ruso en 1828.

Un alcuerdo con Franzia, en otubre de 1921 sennificó o trazato d'a muga con Siria, e a espulsión u fuyita de cuasi toz os armenios e sirians de Zilizia e Urfa. Os italians ebacuoron o surueste d'Anatolia en 1922.

Os griegos refusoron una ofensiba d'os nazionalistas turcos en chunio de 1920, a l'atro año tornó a encomenzar a guerra y os griegos troboron resistenzia turca en Inönü en marzo e chunto á Sakaria en agosto. En 1921 os griegos d'a rechión de Trebizonda fuoron deportatos ta o sur e desaparioxon en a suya mayoría. Mustafá Kemal conzentró as fuerzas lanzando una ofensiba en agosto de 1922 que derrotó a os griegos, ocupando Izmir en setiembre. En otubre firmoron una combenzión con os Aliatos por a que os griegos eban d'ebacuar Trazia Ozidental. En 1922 en ixa guerra 1.200.000 griegos de l'ueste fuyoron ta Grezia.

A nueba Turquía

Mustafá Kemal obligó a la Grant Asambleya á abolir o soldanato o 1 de nobiembre de 1922. O tratato de Lausana o 24 de chulio de 1923 satisfazió as pretensions d'os turcos en a mayor parte d'os puntos: en Trazia o río Maritza esdebinió a muga con Grezia. En Anatolia oriental ratificoron os alcuerdos de 1921, quedando només en suspenso a custión de Mosul. Por o tratato de Lausana 400.000 turcos e atros musulmans que bibiban en Grezia abioron d'establir-sen en Turquía cambeyatos por 150.000 griegos que encara bibiban en Turquía que se sumoron a los 1.200.000 que eban fuyito d'a zona d'Esmirna e atros. O lumero de griegos forachitatos d'Anatolia se calcula en 1.600.000. Os griegos d'Estambul e os turcos de Trazia Ozidental fuoron esentos d'o tratato. Dimpués de l'aplicazión d'o tratato de Lausana a poblazión musulmana en Turquía esdebinió un 98%, a mayor parte turcos.

Mustafa Kemal proclamó a Republica o 29 d'otubre de 1923 e l'1 d'otubre trasladó a capital t'Ankara, a Grant Asambleya teneba o poder lechislatibo. O partito unico, dito Partito d'o Pueblo, dimpués Partito Republicán d'o Pueblo, trasladaba as diretrizes d'o gobierno á toz os rans d'a soziedat. A reboluzión kemalista s'apoyó en a esaltazión d'a nazión turca e a laizizazión d'a soziedat. A prenzipios d'a decada de 1920 o conzeuto de nazión turca encara no yera un conzeuto familiar en Anatolia u Trazia. O kemalismo beyó a nezesidat de recuperar a luenga turca popular pa introduzir en l'amostranza primaria.

Mustafa Kemal abolió o califato en 1924, fazió laica l'amostranza, eliminó o que quedaba d'a xaria en o Dreito zebil, proibió as ordens sufís, e suprimió cualsiquier referenzia á lo Islam como relichión d'o Estato. Esto fazió que os kurdos encomenzasen una rebuelta d'ispirazión relichiosa. Os kurdos fuoron adibitos ofizialment á la nazión turca baxo o nombre de "turcos d'as montañas".

En 1934 imposó á toz os ziudadans turcos o uso d'un patronimico, e a Grant Asambleya li posó o patronimico de Atatürk, "pai d'os turcos" o "turco benerable".

En 1937 Turquía firmó Pauto de Saadabad con Iraq, Irán e Afganistán, que teneba como obchetibo prenzipal a luita cuentra os lebantamientos kurdos.

Bibliografía

Enrastres esternos



Predezesor:
creyazión d'o cargo
President de Turquía
1923-1938
Suzesor:
İsmet İnönü‎
Predezesor:
creyazión d'o cargo
Primer menistro de Turquía
1920-1921
Suzesor:
Fevzi Çakmak
Predezesor:
Ahmet İzzet Furgaç
Comandant d'o 2º Exerzito
marzo de 1917 - chulio de 1917
Suzesor:
Fevzi Çakmak
Predezesor:
?
Comandant d'o 7º Exerzito
chulio de 1917 - otubre de 1917
Suzesor:
Fevzi Çakmak
Predezesor:
Fevzi Çakmak
Comandant d'o 7º Exerzito
agosto de 1918 - setiembre de 1918
Suzesor:
Unidat destruyita en Megiddo


Questions for article: cumhurbaşkanları resimleri, atata turkaj, atatjurk resim, batalla de sari bair, biografi kemal turki, biografija e mustafa kemal ataturkut, biografija na mustafa kemal ataturk, cumhurbaşkanları.resimleri, istanbulon resimler, kemal mustafa atatjurk resim, le lieu de mustafa kemal atatÜrk

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.


IHS Europe: Infrared Heating Systems for Home and Business.